Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
4.5 Yağış

Tipi: Etki

Tanımı: Gösterge, birim alana düşen ortalama yağış miktarının zaman serisinde ifadesidir.

Birimi: mm

Önem: Yağış, hidrolojik döngünün başlıca unsurudur. Yağış rejimindeki değişiklikler kombinasyonu ve hava sıcaklığındaki artışlar, sel ve kuraklık gibi aşırı hidrolojik olaylara neden olabilir. Hidrolojik döngüyle yakından bağlantılı olan bazı sistem ya da sektörler daha yüksek sıcaklıkların kombine etkilerine ve değiştirilen yağış özelliklerine karşı çok duyarlıdır.

Değerlendirme:

Ülkemiz genelinde yıllık alansal yağış normali 574 mm civarındadır. 2020 yılında (01 Ocak–31 Aralık) ortalama 500 mm yağış kaydedilmiştir. Yağışlarda normaline ve geçen yıl yağışlarına göre azalma mevcuttur. Ülke geneli yıllık yağışlarda normaline göre %12.9, geçen yıl yağışlarına göre %14.5 azalma kaydedildi. 2008 yılı son 40 yılın en kurak yılıdır 2020 yılı ise en az yağışlı 6. yıl olmuştur

2020 yılında Giresun ve Trabzon’un doğusundan itibaren Rize ve Artvin sahil kesimi 1000 mm’nin üzerinde yağış alırken; İç Anadolu’nun tamamı, Denizli, Afyonkarahisar, Gümüşhane, Erzurum’un kuzeyi, Şanlıurfa, Gaziantep’in güneyi, Malatya’nın batı kesimleri, Van ve Ağrı’nın doğusu ile Iğdır’da 200-400 mm aralığında yağış gerçekleşti. İl geneli yağışlarda, Kırıkkale 272 mm ile en az, Rize 1710 mm ile en çok yağış alan ilimiz oldu. Amasya, Çorum, Kırıkkale ve Kırşehir illeri son 40 yılın en düşük yağışını aldı.

2020 yılı ekstrem yağışlar açısından da rekor yağışların görüldüğü bir yıl oldu. Bir günde gerçekleşen en yüksek yağış, 14.07.2020 tarihinde Rize Çayeli Bakır İşletmeleri’nde

272.6 mm olarak gerçekleşti. Gerçekleşen yağışın tekerrür periyodunun 200 yıldan fazla olduğu hesaplanmış ve aynı zamanda bu yağış miktarı, Türkiye Geneli yeni temmuz ayı günlük maksimum yağış rekoru olarak kayıtlara geçmiştir[i].

GRAFİK 16- TÜRKİYE GENELİ YILLIK ALANSAL YAĞIŞ MİKTARI (mm)

Kaynak: Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü; 2021

 

 

1981- 2020 yılları arasında Türkiye geneli için, SPI yöntemi ile yapılan kuraklık analizine göre, bu 40 yıl içinde kurak geçen yıl sayısı 11’dir. 2008 yılı en kurak yıl olup, bu yıl olağanüstü kurak olmuştur. 16 yıl normal ve 13 yıl nemli olarak geçmiştir. 2009 senesi ise en nemli yıl olmuştur ve olağanüstü nemlilik görülmüştür. 2020 yılı ise orta kurak geçmiştir [ii].

 

GRAFİK 17- 1981-2020 YILLARI ARASI TÜRKİYE GENELİ KURAKLIK DURUMU

 

Kaynak: Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü; 2021

 


[i] Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü; 2021

[ii] Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü; 2021