Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
11.5 Birincil Enerji Üretimi

Tipi: İtici güç

Tanım: Kömür ve odun gibi katı yakıtlar, petrol, gaz ve yenilenebilir kaynaklardan sağlanan enerji üretim miktarlarını ve her bir kaynağın toplam üretilen enerji miktarına oranını ifade eder.

Birimi: Ton petrol eşdeğeri (TEP), yüzde

Önem: Bu gösterge, enerji üretiminde kullanılan her bir kaynağın, toplam enerji üretimine bağıl katkısını gösterir. Bu gösterge, enerji üretiminde hangi tür kaynaklara ağırlık verildiğini ölçer.

Değerlendirme:

Türkiye’nin birincil enerji üretim miktarı 1990 yılında 25,138 Mtep iken, 2019 yılında 44,821 Mtep olmuştur. 1990’dan 2019 yılına artış 78% olarak gerçekleşmiştir[i].

GRAFİK 128- YILLAR İTİBARİYLE BİRİNCİL ENERJİ ÜRETİMİ (Mtep)

Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,2021, https://enerji.gov.tr/enerji-isleri-genel-mudurlugu-denge-tablolari

GRAFİK 129- 2019 YILI İTİBARİYLE BİRİNCİL ENERJİ ÜRETİMİNİN KAYNAKLARINA GÖRE DAĞILIMI (Mtep ve %)

Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,2021, https://enerji.gov.tr/enerji-isleri-genel-mudurlugu-denge-tablolari

Kaynaklara göre brüt elektrik üretimi bakımından konu ele alınırsa;

Türkiye’de 2019 yılında elektrik enerjisi üretimi 303,9 TWh (Terawatt saat) olmuştur. Türkiye’nin toplam elektrik enerjisi üretimi 1990 yılına göre 428%, 2005 yılına göre 88% oranında artmış  fakat 2018 yılına göre 0,3% oranında azalmıştır.

Türkiye’de 1990 yılında toplam üretilen elektrik enerjisi üretiminin dağılımına bakıldığında; katı yakıtlar 35%, doğal gaz 18%, sıvı yakıtlar 7%, hidrolik 40% paya sahip olmuştur. 2019 yılında ise katı yakıtlar 37%, doğal gaz 19%, hidrolik 29%, diğer yenilenebilir kaynaklar 15% paya sahiptir.

GRAFİK 130 – KAYNAKLARA GÖRE TOPLAM ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ (TWh)

Kaynak: Türkiye Elektrik Üretim-İletim 2019 Yılı İstatistikleri, https://www.teias.gov.tr/tr-TR/turkiye-elektrik-uretim-iletim-istatistikleri,2021


[i] Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, https://enerji.gov.tr/enerji-isleri-genel-mudurlugu-denge-tablolari