Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
1.1 Nüfus Artış Hızı

Tipi: İtici Güç

Tanımı: Bu gösterge belirli bir dönemde veya yılda nüfus büyüklüğünün ortalama yıllık artışıdır. Yıllık olarak her 100 nüfus için artan nüfus olarak ifade edilir.

Birimi: %

Önem: Nüfus artışı, çevre üzerinde baskı yaratan insan faaliyetleri arkasındaki en önemli itici güçtür. Nüfusun artması, sınırlı kaynakların tükenmesi ve çevre sorunlarının artması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla sanayi, tarım gibi faaliyetler artacak ve çevre üzerinde daha fazla baskı meydana gelecektir.

Değerlendirme:

Nüfus artış hızında zaman zaman azalmalar görülmekle birlikte Türkiye nüfusu sürekli artmıştır. Türkiye’de 2019 yılında %1,39 olan nüfus artış hızı, 2020 yılında %0,55’e düşmüştür. 2020 yılı verilerine göre, Türkiye’de toplam nüfus 83.614.362 kişi, nüfus yoğunluğu (km2 başına düşen nüfus) 109 kişi olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’de 2019 yılında 32,4 olan ortanca yaş, 2020 yılında 32,7’ye yükselmiştir [i].

GRAFİK 1- YILLAR İTİBARİYLE NÜFUS VE NÜFUS ARTIŞ ORANLARININ DEĞİŞİMİ

TABLO 1- YILLAR İTİBARİYLE NÜFUS VE NÜFUS ARTIŞ ORANLARI

YILLAR

1990

2000

2010

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Nüfus (Bin kişi)

56.473

67.804

73.723

78.741

79.815

80.811

82.004

83.155

83.614

Nüfus Artış Hızı (%)

2,17

1,83

1,59

1,34

1,35

1,24

1,47

1,39

0,55

Nüfus Yoğunluğu (kişi/km2)

73

88

96

102

104

105

107

108

109

Kaynak: TÜİK. 1990-2000 yılları arası Genel Nüfus Sayımı Sonuçları ve 2010-2020 yılları arası Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçları kullanılmıştır.

Not: Yıllık nüfus artış hızları hesaplanırken son yıl idari bölünüş yapısı dikkate alınmıştır.

 

Nüfus projeksiyonları geleceğe yönelik politika üretme noktasında büyük önem taşımaktadır. Mevcut nüfus eğilimlerinin tespit edilmesi ve bu eğilimlerin devamı halinde gelecekteki nüfus yapısı hakkında kestirimlerde bulunulması daha sağlıklı politikalar üretilmesini sağlar.

Türkiye nüfusunun 2023 yılında 86.907.367 kişi olması, 2040 yılında ise 100.331.233 kişiye ulaşması beklenmektedir. Nüfusun 2069 yılına kadar artarak 107.664.079 kişiyle en yüksek değerine ulaşacağı öngörülmektedir. Bu yıldan itibaren azalışa geçmesi öngörülen Türkiye nüfusu 2080 yılında 107.100.904 kişi olması beklenmektedir.

Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ve nüfusun yaşlanmaya devam etmesi beklenmektedir. Nüfusun yaş yapısının önemli bir göstergesi olan ortanca yaşın 2023’te 33,5, 2040’da 38,5, 2060’ta 42,3, 2080’de ise 45 olması beklenmektedir [ii].

 

GRAFİK 2- YILLARA GÖRE NÜFUS PROJEKSİYONLARI, 2019-2080

TABLO 2- YILLARA GÖRE NÜFUS PROJEKSİYONLARI, 2019-2080

Yıllar

2019

2020

2025

2030

2035

2040

2045

2050

Nüfus (Bin kişi)

82.886

83.900

88.845

93.329

97.177

100.331

102.844

104.749

Nüfus Artış Hızı (%)

1,24

1,22

1,09

0,92

0,74

0,58

0,44

0,32

Nüfus Yoğunluğu (kişi/km2)

108

109

115

121

126

130

134

136

 

Yıllar

2055

2060

2065

2070

2075

2080

Nüfus (Bin kişi)

106.150

107.096

107.577

107.653

107.453

107.101

Nüfus Artış Hızı (%)

0,23

0,14

0,06

-0,01

-0,05

-0,07

Nüfus Yoğunluğu (kişi/km2)

138

139

140

140

140

139

Kaynak: TÜİK, Nüfus Projeksiyonları, 2018-2080

 

 


KAYNAKLAR

[i] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2020” Haber Bülteni, 04/02/2021 Sayı:37210, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi- Sonuclari-2020-37210

[ii] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Nüfus Projeksiyonları, 2018-2080” Haber Bülteni, 21/02/2018, Sayı: 30567, https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30567