Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
14.1 Su Ürünleri Üretimi

Tipi: Baskı

Tanımı: Su ürünleri istatistikleri deniz ürünleri ile içsu (tatlısu) ve yetiştiricilik bilgilerinden oluşmaktadır.

Birimi: ton

Önem: Bu gösterge, su ürünleri yetiştiriciliği üretimini ve besi deşarjlarını izler ve sonuç olarak deniz ortamında su ürünleri yetiştiriciliğinin çevre üzerindeki baskılarının bir ölçümünü sunar.  Basit ve her an kullanıma hazır olan bir göstergedir, fakat tek başına kullanıldığında, anlamı ve ilgisi sınırlıdır; çünkü üretim uygulamaları ve yerel koşullar oldukça değişkendir. Daha belirgin bir baskı göstergesi oluşturmak için, üretim uygulamalarıyla ilgili diğer göstergelerle (toplam besi maddesi üretimi ya da toplam kimyasal deşarj) entegre olması gerekir.

Değerlendirme:

Türkiye’de toplam 24 milyon ha deniz alanı ve 1,5 milyon ha iç su alanı vardır. TÜİK verilerine göre; su ürünleri üretimi 2018 yılında, 2017 yılına göre %0,3 azalarak 628.631 ton olarak gerçekleşmiştir. Üretimin %35,3’ünü deniz balıkları, %9,9’unu diğer deniz ürünleri, %4,8’ini iç su ürünleri avcılığı ve %50’sini yetiştiricilik ürünleri oluşturmuştur.

2018 yılında bir önceki yıla göre, deniz ve iç sulardaki su ürünleri avcılığı %11,4azalırken, yetiştiricilik üretimi %13,8 artmıştır. Avcılıkla yapılan üretim 314.094 ton olurken, yetiştiricilik üretimi ise 314.537 ton olarak gerçekleşmiştir. Yetiştiricilik üretiminin %33,4’ü iç sularda, %66,6’sı ise denizlerde gerçekleşmiştir. Su ürünleri üretiminde, yetiştiricilik üretimi ilk defa avcılık üretimini geçmiştir.

Deniz ürünleri avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı %31,5’lik oran ile Doğu Karadeniz Bölgesi almıştır. Bu bölgeyi %30,6 ile Batı Karadeniz, %18,4 ile Marmara, %15 ile Ege ve %4,5 ile Akdeniz Bölgeleri izlemiştir[i].

Su ürünleri kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir işletilmesinin sağlanması amacıyla, su ürünleri avcılığına ilişkin; yer, zaman, boy, tür, mesafe, derinlik ve avlanma araç ve gereçleri ile ilgili düzenlemeler yapılmaktadır[86]. Bunun yanı sıra balık stoklarının izlenmesi ve nesli tehlikede olan türlerin korunması, balıklandırma yoluyla stokların takviye edilmesi, kirlilik yönünden su kaynaklarının izlenmesi ve önleyici tedbirlerin alınması amacıyla çeşitli çalışmalar yürütülmektedir.

GRAFİK 127- YILLAR İTİBARİYLE SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ VERİLERİ (2002-2018)

Kaynak: TÜİK, Tarım ve Orman Bakanlığı, 2019

 


[i] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Su Ürünleri, 2018” Haber Bülteni, 12/06/2019, Sayı: 30697, TÜİK Kurumsal (tuik.gov.tr)

 

 

 

Grafiğe ait veri dosyası için tıklayınız.

Balık türlerine göre avcılık-yetiştiriçilik  ve balıkçı gemileri ile ilgili diğer bilgiler için tıklayınız.