Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
3.1 Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi

Tipi: Durum

Tanımı: Yeni doğmuş bir bireyin yaşamı boyunca belirli bir dönemdeki yaşa özel ölümlülük hızlarına maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısıdır.

Birimi: Yıl

Önem: Doğuşta beklenen yaşam süresi, ülkelerin sosyo- ekonomik durumu ile yaşam kalitesinin bir göstergesi olup ülkelerin ölümlülük seviyelerini karşılaştırmada ve gelişmişlik düzeylerini ölçmede kullanılmaktadır. Doğuştan beklenen yaşam süresi bir toplumdaki ortalama ömrü gösterir. Ortalama ömür, sosyo-ekonomik düzey ve hayat şartlarının iyileşmesinin yanında sağlık hizmetlerinin etkinliğine göre de değişir. Gelişmiş ülkelerde ortalama ömür daha yüksektir.

Değerlendirme:

TÜİK verilerine göre, Türkiye’de Doğuşta beklenen yaşam süresi, 2000 yılında 71 iken 2015 yılında 78 yıla yükselmiştir. 2015 yılı tahminlerine göre Dünya nüfusunda, doğuşta beklenen yaşam süresi 68,7 yıldır [i]. Doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu ülkeler arasında Monako (90 yıl), Japonya (85 yıl), Singapur (85 yıl), İzlanda, Hong Kong, İsviçre (83 yıl) yer almaktadır. TÜİK nüfus projeksiyonları ve tahminlerine göre 2018 yılında doğuşta beklenen yaşam süresi 77 yıl olan Türkiye, 62. sırada yer almaktadır [ii].

TÜİK verilerine göre 2016-2018 döneminde, doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için toplamda 78,3, erkeklerde 75,3 ve kadınlarda 80,7 yıldır. Genel olarak kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamakta olup, doğuşta beklenen yaşam süresi farkı 5,4 yıldır [iii].

2018 yılı Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (EUROSTAT) verilerine göre, AB-28 ülkelerinde doğuşta beklenen ortalama yaşam süresi toplamda 81,0, erkeklerde 78,3, kadınlarda 83,6 yıldır [iv].

TABLO 5- CİNSİYETE VE YAŞA GÖRE BEKLENEN YAŞAM SÜRESİ (YIL)

Dönem           

Toplam      

Erkek          

Kadın             

2013

78,0

75,3

80,7

2013-2014

78,0

75,3

80,7

2013-2015

78,0

75,3

80,7

2014-2016

78,0

75,3

80,7

2015-2017

78,0

75,3

80,8

2016-2018

78,3

75,6

81,0

Kaynak: TÜİK

 

 


[i] TÜİK Hayat Tabloları, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayat-Tablolari-2017-2019-33711

[ii] Dünya Bankası, https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.IN?most_recent_value_desc=true

[iii] TÜİK Hayat Tabloları, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayat-Tablolari-2017-2019-33711

[iv] EUROSTAT,  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/sdg_03_10/default/table?lang=en

 

 

 

KAYNAKLAR:

[1] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Hayat Tabloları, 2015-2017” Haber Bülteni, 26/09/2018, Sayı: 27591, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27591

[12] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, İstatistiksel Tablolar ve Dinamik Sorgulama, Hayat tabloları, “Avrupa ülkelerinde cinsiyete göre doğuşta beklenen yaşam süreleri, 2016”,

http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1100