Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
10.3 Ulaştırma Türüne Göre Seragazı Emisyonu

Tipi: Baskı

Tanımı: Ulaştırmadan kaynaklanan sera gazı emisyonlarını (CO2, CH4 ve N2O) ifade eder. Toplam ulaştırma emisyonları, karayolu, demiryolu, deniz taşımacılığı, havacılık ve diğer ulaştırma türlerine ayrılabilir. Ulaştırma ile ilgili sera gazı emisyonlarına, uluslararası havacılık ve deniz taşımacılığı dahil değildir.

Birimi: kiloton CO2 eşdeğeri

Önem: Ulaştırmanın iklim değişimine katkısı ve bu katkının ulaştırma türlerine göre dağılımı, salınımın izlenmesi ve kontrolü açısından önemlidir. Pek çok Avrupa politikası ve stratejisi ulaştırmadan kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltmaya odaklanmıştır.  Ortaya çıkan emisyonlarda, vergiler, verimlilik, yakıt tipi, yükleme gibi faktörler önemli olduğundan, politikalar bu konulara eğilmektedir. 

Değerlendirme:

TÜİK’ in seragazı emisyon envanteri verilerine göre, 2017 yılında, Türkiye’nin toplam seragazı emisyonu CO2 eşdeğeri olarak 526,3 milyon ton olup bunun 84.659 kiloton CO2 eşdeğerini ulaştırma kaynaklı emisyonlar oluşturmaktadır. 1990 yılında ulaştırma kaynaklı emisyonların toplam seragazı emisyonlarındaki payı ise %12,8 iken 2017 yılında bu rakam %16,1 olmuştur.

TÜİK’in 2017 yılı seragazı emisyon envanteri verilerine göre; ulaştırmadan kaynaklanan CO2 emisyonunun %93’ü karayolundan, %4,5’i havayolundan, %1,1’si denizyolundan, %0,5’i demiryolundan ve %0,9’i ise diğer ulaştırma türlerinden kaynaklanmaktadır.

AB 28 ülkelerindeki duruma bakılacak olursa, 2018 yılında AB-28’deki toplam seragazı emisyonlarının %25’i ulaşımdan (uluslararası havacılık ve deniz emisyonları hariç) kaynaklanmıştır[i].

GRAFİK 90- ULAŞTIRMA TÜRÜNE GÖRE SERAGAZI EMİSYONU

TABLO 27- ULAŞTIRMA TÜRÜNE GÖRE SERAGAZI EMİSYONU (kiloton CO2 eşdeğeri)

Yıllar

1990

1995

2000

2005

2010

2015

2016

2017

Toplam

26.969

34.113

36.465

42.041

45.392

75.789

81.841

84.659

Havayolu

923

2.775

3.099

4.089

2.862

4.205

4.281

3.838

Karayolu

24.777

29.760

31.850

35.532

39.941

69.309

75.595

78.706

Demiryolu

721

768

713

757

517

480

374

413

Denizyolu

509

726

623

1.299

1.682

1.147

970

944

Diğer ulaştırma

39

83

180

364

390

647

621

758

Kaynak: TÜİK

 


[i] EUROSTAT,  Greenhouse gas emission statistics,  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Greenhouse_gas_emission_statistics

 

Veri dosyası için tıklayınız.