Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
13.2 Kimyevi Gübre Kullanımı

Tipi: Baskı

Tanımı: Tarımsal alanlarda hektar başına kullanılan saf bitki besin maddesi (N, P2O5, K2O) olarak kimyasal gübre miktarı.

Hesaplamak için yıllık toplam gübre tüketimi toplam tarımsal alana bölünür

Birimi: kg/ha, ton

Önem: Tarım sektöründe kullanılan gübrenin bitkiler tarafından emilmeden sızan kısmı, çevre için önemli bir ötröfikasyon nedenidir.

Değerlendirme:

Türkiye’de 2018 yılı sonu itibariyle kullanılan saf bitki besin maddesi (N, P2O5, K2O) olarak kimyasal gübre miktarı, 2017 yılına göre %18,15 azalarak 2.164.158 ton olmuştur. Toplam işlenen tarım alanı miktarı ise 23.185.463 hektardır. Türkiye’de tarım arazisi hektarı başına saf bitki besin maddesi olarak kimyasal gübre kullanım miktarı 2018 yılı sonu itibariyle 93,34 kg düzeyindedir. Fazla gübre kullanımı kuru tarım alanlarında söz konusu olmayıp bazı lokal ve sulu alanlarda söz konusudur[i].

Dünya Bankası 2016 yılı verilerine göre, ortalama olarak ekilebilir arazi hektarı başına bitki besin maddesi bazında gübre kullanımı; Avrupa Birliği ülkelerinde 152,6 kg/ha, dünyada 140,6 kg/ha, Türkiye’de ise 137,7 kg/ha olmuştur[ii].

Gübre kullanımında hedef; çiftçilerin gübreyi doğru zamanda, uygun şekilde ve uygun miktarda toprak analizine dayalı olarak kullanması, su kirliliğine yol açacak ve toprağın yapısını bozacak verimliliğini azaltacak uygulamalardan kaçınmak, organik tarımı yaygınlaştırmak ve sürdürülebilir tarım yapmaktır. Gübre kullanımı etkinliğinin artırılması amacıyla kimyasal gübrelerin yanında organik ve organomineral gübre kullanımının yaygınlaştırılması önem arz etmektedir[iii].

 

GRAFİK 122- YILLAR İTİBARİYLE BİTKİ BESİN MADDESİ BAZINDA TOPLAM KİMYEVİ GÜBRE TÜKETİMİ

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, 2019


[i] Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü, 2019

[ii] Dünya Bankası, https://data.worldbank.org/indicator/AG.CON.FERT.ZS?end=2016&most_recent_year_desc=true&start=2002&view=chart

[iii] Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü, 2019

 

 

Veri dosyası için tıklayınız.