Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
Maden Atıkları

Tipi: Baskı

Tanımı: Kömür ve linyit çıkartılması, metal cevheri madenciliği, madencilik ve taş ocakçılığını destekleyici diğer faaliyetler sektöründeki tüm maden işletmeleri ile diğer madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe 10 ve daha fazla kişi çalışan tüm maden işletmelerinde gerçekleştirilen anket sonuçlarına göre belirlenen atıkları ifade eder.

Birimi: bin ton

Önem: Maden atıklarının geçici depolanması, taşınması ve işlenmesi sırasında su, hava, toprak, bitki, hayvan ve insanlar için risk yaratmayacak, gürültü, titreşim ve koku yoluyla rahatsızlığa neden olmayacak, doğal çevrenin olumsuz etkilenmesini önleyecek ve böylece çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek yöntem ve işlemlerin kullanılması esastır.

Değerlendirme:

TÜİK verilerine göre, maden işletmelerinde 2016 yılında 811 milyon ton atık oluştuğu tespit edilmiştir. Toplam maden atıklarının %99,9’unu mineral atıklar oluşturmuştur. Mineral atıkların ise %99’ unun dekapaj malzemesi/pasa olduğu tespit edilmiştir.

2016 yılında, toplam maden atıklarının geri kazanım ve bertaraf yöntemlerine göre dağılımına bakıldığında; %70,4’ü pasa sahalarında veya düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilmiştir, %15,9’u ocak içine geri doldurulmuştur, %13’ü maden sahalarının doğaya yeniden kazandırılması amacıyla kullanılmıştır, %0,7’si ise diğer yöntemlerle geri kazanılmış ya da bertaraf edilmiştir[1].

 

TABLO 1- MADEN ATIKLARI DÜZENLİ DEPOLAMA TESİSİ SAYISI

YILLAR

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Maden Atıkları Düzenli Depolama Tesisi Sayısı

6

17

25

32

34

36

 

 

 

 

 

Kaynak: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

 

 

GRAFİK 2- YILLAR İTİBARİYLE MADEN ATIKLARI

Kaynak: TÜİK, Maden İşletmeleri Su, Atıksu ve Atık İstatistikleri, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21625

  1. 2010 yılı için kömür ve linyit çıkartılması, metal cevheri madenciliği, madencilik ve taş ocakçılığını destekleyici diğer faaliyetler sektöründeki tüm maden işletmeleri ile diğer madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe 10 ve daha fazla kişi çalışan tüm maden işletmeleri anket kapsamındadır.
  2. 2012 yılı için Maden İşletmeleri Su, Atıksu ve Atık İstatistikleri Anketinin kapsamı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne 2011 yılı için üretim bilgisi veren işletmeler ile 2012 yılı için yeni ruhsat almış maden işletmeleridir.
  3. 2014 yılı için Maden İşletmeleri Su, Atıksu ve Atık İstatistikleri Anketinin kapsamı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne 2013 yılı için üretim bilgisi veren işletmeler ile 2014 yılı için yeni ruhsat almış maden işletmeleridir.
  4. 2016 yılı için Maden İşletmeleri Su, Atıksu ve Atık İstatistikleri Anketi’nin kapsamı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne 2015 yılı için üretim bilgisi veren işletmeler ile 2016 yılı için yeni ruhsat almış maden işletmeleridir. Sadece zenginleştirme yapan tesisler kapsam dışıdır.

 

 

 

KAYNAKLAR:

[1] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Maden İşletmeleri Su, Atıksu ve Atık İstatistikleri, 2014” Haber Bülteni, 27/01/2016, Sayı: 21625,  http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21625