Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
4.2- Sektörlere Göre Toplam Seragazı Emisyonları

Tipi: Baskı

 

Tanımlar: 

Seragazı Emisyonları: Enerji, endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, tarımsal faaliyetler ve atık bertarafından kaynaklanan emisyonlar, doğrudan seragazları olan karbon dioksit (CO2),  metan (CH4),  nitroz oksit (N2O), hidroflorokarbonlar (HFCs) ve kükürt hekzaflorid (SF6) ile dolaylı seragazları azot oksitler (NOx), metan dışı uçucu organik bileşikler (NMVOCs) ve karbon monoksit (CO) emisyonlarını kapsamaktadır. Ulusal Seragazı Emisyonları 2006 Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Rehberi kullanılarak hesaplanmıştır.

Sektörlere Göre Seragazı Emisyonları: Farklı sektörlerden kaynaklanan seragazı emisyonlarının CO2 eşdeğeri olarak miktarını ifade etmektedir.

 

Birimi: milyon ton CO2 eşdeğeri

 

Önem: Ülkenin iklim değişimine katkısı ve bu katkının kaynaklara göre dağılımı, salınımın izlenmesi ve kontrolü açısından önemlidir.

 

Değerlendirme: 

Türkiye’de yıllar itibariyle, seragazı emisyonlarının sektörel dağılımına bakıldığında, toplam emisyonlardaki artışın büyük oranda enerji üretim ve tüketiminden kaynaklandığı görülmektedir. Enerji kaynaklı seragazı emisyonları, 1990 yılında 139,6 milyon ton CO2 eşdeğeri iken, 2018 yılında 373,1 milyon ton CO2 eşdeğerine yükselmiştir. CO2 eşdeğeri olarak, 2018 yılı seragazı emisyonları ele alındığında, en büyük payı %71,6 ile enerji kaynaklı emisyonlar alırken, bunu sıra ile %12,5 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, %12,5 ile tarımsal faaliyetler ve %3,4 ile atık takip etmiştir[i] .

2018 yılında AB-28 seragazı emisyonlarının %53’ünden ‘Yakıt yakma ve yakıtlardan kaçak emisyonlar (ulaştırma hariç)’ sorumludur. Ulaştırma (uluslararası havacılık dahil), 2018 yılında %25 ile ikinci en önemli kaynak sektörü olmuştur. Tarımdan kaynaklanan seragazı emisyonları AB-28 toplam seragazı emisyonlarına %10, endüstriyel üretim ve ürün kullanımı %9, atık yönetimi %3 katkıda bulunmaktadır[ii].

GRAFİK 13- YILLAR İTİBARİYLE SEKTÖRLERE GÖRE TOPLAM SERAGAZI EMİSYON DAĞILIMI

Kaynak: TÜİK, Seragazı Emisyon İstatistikleri,1990 – 2018

 

TABLO 7- YILLAR İTİBARİYLE SEKTÖRLERE GÖRE TOPLAM SERAGAZI EMİSYON DAĞILIMI

                 

(milyon ton CO2 eşdeğeri)

 Yıllar

1990

1995

2000

2005

2010

2014

2015

2016

2017

2018

 

Enerji

139,6

166,3

216,1

244,0

287,0

325,8

340,9

359,7

379,9

373,1

 

Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı

22,8

25,2

26,2

33,6

48,1

58,6

57,1

61,1

63,6

65,2

 

Tarımsal faaliyetler

45,7

43,7

42,3

42,3

44,0

55,9

55,8

58,5

62,8

64,9

 

Atık

11,1

12,4

14,3

17,3

19,5

18,2

18,8

18,4

17,4

17,8

 

1990 yılına göre değişim (%)

-

12,95

36,35

53,84

81,87

108,9

115,5

126,9

138,8

137,5

 

Kaynak: TÜİK, Seragazı Emisyon İstatistikleri, 1990 – 2018

Notlar: (1) Tablodaki 1990-2017  verileri revize edilmiştir.

  1. Ormancılık ve diğer arazi kullanımından kaynaklanan emisyonlar ve yutaklar dahil edilmemiştir.

 

 


[i] Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, “Seragazı Emisyon İstatistikleri, 2018” Haber Bülteni;31/03/2020, Sayı:33624,

[ii] EUROSTAT Greenhouse gas emission statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Greenhouse_gas_emission_statistics