Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
7.7 Ambalaj Atıkları

Tipi: Baskı

Tanımı: Ambalaj Atıkları; Üretim artıkları hariç, ürünlerin veya herhangi bir malzemenin tüketiciye ya da nihai kullanıcıya ulaştırılması aşamasında ürünün sunumu için kullanılan ve ürünün kullanılmasından sonra oluşan kullanım ömrü dolmuş tekrar kullanılabilir ambalajlar da dâhil çevreye atılan veya bırakılan satış, ikincil ve nakliye ambalajlarının atıklarının miktarlarını ve geri kazanımına ilişkin bilgileri içerir.

Birimi: bin ton

Önem: Genel olarak, atıkların ağırlıkça 0’unu, hacimce P’sini ambalaj atıkları oluşturmaktadır. Geri kazanılma potansiyelleri çok yüksektir.

Değerlendirme:

Ambalaj Atıklarının Kontrolü (AAK) Yönetmeliğinde yer alan kirleten öder prensibine göre; ambalaj atıklarının toplama maliyetlerini karşılama sorumluluğu ürünlerini ambalajlı olarak piyasaya süren işletmelere verilmiş olup, bu işletmelerin kayıt altına alınması büyük önem taşımaktadır.

GRAFİK 88- AMBALAJ ATIKLARI BEYAN SİSTEMİNE GÖRE YILLAR İTİBARİYLE PİYASAYA SÜRÜLEN AMBALAJ MİKTARI VE GERİ KAZANILAN AMBALAJ ATIĞI MİKTARI

TABLO 14-  2019 YILI ÜRETİLEN, PİYASAYA SÜRÜLEN AMBALAJ VE AMBALAJ ATIĞI SONUÇLARI

Atık

Kodu

Cinsi

Üretilen

Ambalaj

 (ton)

B-1 (1) Kapsamında

B-2 (2) Kapsamında

Piyasaya Sürülen (ton)

C (3) Kapsamında

Temin Edilen (ton)

Piyasaya Sürülen (ton)

Geri Kazanılan

(ton)

Gerçekleşen

 Geri Kazanım Oranı (%)

15.01.02

PLASTİK

3.009.487

 

1.037.558

 

586.832

 

57

 

95.226

 

19.053

15.01.04

METAL

 

385.941

 

132.524

 

71.234

 

54

 

89.601

 

15.728

15.01.05

KOMPOZİT

 

300.266

 

104.439

 

60.749

 

58

 

13.039

 

0

15.01.01

KAĞIT KARTON

 

4.023.3994

 

2.065.781

 

1.125.613

 

54

 

25.134

 

11.538

15.01.07

CAM

 

1.608.669

 

871.426

 

276.037

 

32

 

36.337

 

149.926

15.01.03

AHŞAP

 

670.125

 

561.259

 

180.229

 

32

 

2.929

 

85.052

 

TOPLAM

 

9.998.483

 

4.772.988

 

2.300.693

 

48

 

262.266

 

281.327

(1) B-1: Bertarafı AAK Yönetmeliği çerçevesinde gerçekleştirilen ambalajlar

(2) B-2: Bertarafı AAK Yönetmeliği dışındaki mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen ambalajlar

(3) C: AAK Yönetmeliği kapsamında depozitolu olarak piyasaya sürülen ambalajlar

Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü,2021

 

GRAFİK 89- 2019 YILI B-1 KAPASAMINDA PİYASAYA SÜRÜLEN AMBALAJLARIN CİNSLERİNE GÖRE ORANLARI

Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü,2021

Belediyeler, Yönetmeliğe göre ambalaj atıklarını toplamak veya toplatmakla yükümlüdürler. Bu çalışmaları yapabilmek için de, ambalaj atıklarının kaynağında diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi, toplanması ve taşınması çalışmalarının kimler tarafından, nasıl, ne şekilde ve ne zaman yapılacağını belirtmek üzere ambalaj atıkları yönetim planlarını hazırlayarak Bakanlığa sunmaktadırlar. İlk defa 2008 yılında başlatılan bu çalışmalar kapsamında ambalaj atıkları yönetim planı formatı doğrultusunda planlarını hazırlayarak Bakanlığa sunan ve planı uygun bulan belediye sayıları Grafik-90'da yer almaktadır.

GRAFİK 90- AMBALAJ ATIĞI YÖNETİM PLANI UYGUN BULUNAN BELEDİYE SAYILARI

Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü,2021

Not: Belediyeler, 6360 sayılı Kanun çerçevesinde yeniden düzenlenmiştir.