Çevresel Göstergeler
Çevresel Göstergeler
7.3 Tehlikeli Atıklar

Tipi: Baskı

Tanımı: Patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait, suyla temas halinde parlayıcı gazlar çıkaran, oksitleyici, organik peroksit içerikli, zehirli, korozif, hava ve suyla temasında toksik gaz çıkaran, toksik ve eko-toksik özellikler taşıyan atıkların miktarlarını ve geri kazanımına ilişkin bilgileri içerir. İşletim süreçlerinde tehlikeli atık oluşan sanayi tesisleri tarafından kullanılan atık beyan sistemi ile Türkiye geneli atık miktarları ortaya konulmaktadır.

Birimi: ton

Önem: Özellikle sanayi tesislerinden kaynaklanan tehlikeli atıklar, çevresel değerler açısından önemli bir baskı unsuru göstergesidir.

Değerlendirme:

İşletim süreçlerinde tehlikeli atık oluşan sanayi tesisleri tarafından kullanılan atık beyan sistemi ile Türkiye geneli atık miktarları ortaya konulmaktadır. 2018 yılı sonu itibariyle 66.478 adet firma Atık Beyan Sistemini (TABS) kullanmıştır. Bu işletmeler tarafından beyan edilen, 2018 yılı için Türkiye geneli oluşan tehlikeli atık miktarı 1.513.624 ton olarak belirlenmiştir. Bu miktara maden sektörü atık miktarları dahil edilmemiştir. 1.513.624 ton atığın %84,99’u geri kazanıma yönlendirilmiştir. %13,26’sı bertaraf edilmiş, %1,15’i stoklanmış, %0,6’ı ihraç edilmiştir[i].

GRAFİK 68- TEHLİKELİ ATIK BEYAN SİSTEMİ VERİLERİ (2009-2018)

TABLO 13- TEHLİKELİ ATIK BEYAN SİSTEMİ VERİLERİ (2009-2018) (**)

YILLAR

2009

2010

2011

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Beyanda bulunan

tesis sayısı

15.664

18.685

18.428

32.803(*)

39.134

44.922

60.233

63.741

66.478

Toplam tehlikeli

atık miktarı (ton)

629.933

786.418

938.498

1.373.368

1.413.220

1.357.340

1.363.227

1.425.045

1.513.624

Kaynak: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

Notlar:

Bu miktarlara atık listesindeki madenlerin aranması, çıkarılması, işletilmesi, fiziki ve kimyasal işleme tabi tutulması sırasında ortaya çıkan atıklar (01 kodlu) dahil edilmemiştidahil edilmemiştir.

(*) 2013 Çevresel Göstergeler Kitapçığı basıldıktan sonra eksik beyanlar yeniden çalışılmış olup, bu rakam yeniden hesaplanmıştır.

(**) 2012 yılı tehlikeli atık istatistik bülteni yayınlanmadığından 2012 verileri burada yer almamıştır.

(***) 2013yılı  arası istatistik bülteninden itibarentesis içi miktar geri kazanım ve bertaraf miktarları içerisinde değerlendirilmiştir.

 

 


[i] Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Atık Beyan Sistemi (TABS), 2020

 

 

Ayrıntılı bilgi için; "Telikeli Atık İstatistikleri Bültenleri" 

Atık Yönetimi Uygulaması verilerine dayalı sorgu yapmak için: Atık Raporlama Ekranı